Ιαματικές Πηγές Σιδηροκάστρου: Ένας γεωθερμικός θησαυρός σε αναμονή στρατηγικής αξιοποίησης

2026-01-18

Οι ιαματικές πηγές του Σιδηροκάστρου συγκαταλέγονται στα πλέον αξιόλογα θερμαλιστικά πεδία της χώρας. Η περιοχή διαθέτει εκτεταμένο γεωθερμικό δυναμικό, με νερά που φτάνουν σε θερμοκρασίες έως και 65°C και παρουσιάζουν ισχυρές θεραπευτικές ιδιότητες για ευρύ φάσμα παθήσεων. Παρά τη μακραίωνη ιστορία τους, που ανάγεται τουλάχιστον στους βυζαντινούς χρόνους, και το ιδιαίτερο φυσικό τοπίο με φόντο το όρος Μπέλλες και τον ποταμό Στρυμόνα, η αξιοποίησή τους παραμένει προβληματική και αποσπασματική.

Τα εμπόδια που ανέκοψαν την ανάπτυξη

Η καθυστέρηση στην αξιοποίηση των πηγών δεν οφείλεται στην έλλειψη πόρων, αλλά σε μια συσσώρευση δομικών προβλημάτων. Κεντρικό ρόλο διαδραμάτισαν τα οικονομικά χρέη και η κακή διαχείριση. Η δημοτική επιχείρηση που είχε την ευθύνη λειτουργίας των λουτρών συσσώρευσε οφειλές που ξεπερνούν τα 2 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που οδήγησε σε λειτουργική ασφυξία. Εντάσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο και αμφισβητήσεις για την εφικτότητα των προϋπολογισμών επιβάρυναν περαιτέρω το κλίμα, ενώ σημαντικό μέρος των χρεών μεταβιβάστηκε σε εισπρακτικές εταιρείες.

Παράλληλα, προέκυψαν σοβαρά προβλήματα αδειοδότησης. Στα τέλη του 2023, το Υπουργείο Τουρισμού διαπίστωσε ότι οι εγκαταστάσεις δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις για το ειδικό σήμα λειτουργίας, οδηγώντας σε αναγκαστική αναστολή της δραστηριότητας για εννέα μήνες. Το πρόβλημα εντάθηκε από την έλλειψη πόρων για εκσυγχρονισμό, καθώς μελέτες βιωσιμότητας εκτιμούν ότι απαιτούνται τουλάχιστον 500.000 ευρώ για ανακαινίσεις και τεχνικές παρεμβάσεις, ποσό που ο Δήμος δηλώνει αδυναμία να καλύψει.

Σημαντικός παράγοντας υπήρξε και η μείωση της επισκεψιμότητας. Η δραστική συρρίκνωση των δικαιούχων ιαματικών λουτρών από τα ασφαλιστικά ταμεία είχε ως αποτέλεσμα πτώση της προσέλευσης σε ορισμένες περιόδους έως και 30% υπονομεύοντας τη βιωσιμότητα της λειτουργίας. Την ίδια στιγμή, καταγγέλλεται γενικότερη κυβερνητική αδιαφορία για τον θεραπευτικό τουρισμό, με μελέτες ανάπτυξης να παραμένουν αναξιοποίητες, ενώ δημοτικές γεωτρήσεις, θερμοκήπια και υποστηρικτικές υποδομές είτε παραμένουν ανενεργές είτε έχουν εγκαταλειφθεί.

Οι προσπάθειες προσέλκυσης επενδυτών μέσω διαγωνισμών για τη μίσθωση της διαχείρισης κατέληξαν επανειλημμένα άγονες, αποκαλύπτοντας την απουσία ενός πειστικού και σύγχρονου επιχειρηματικού πλαισίου.

Η «Ιαματογραφία» ως εργαλείο επανεκκίνησης

Μέσα σε αυτό το τοπίο, η «ΙΑΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ» του Κωνσταντίνου Βαϊτσαρά προτείνεται ως ένα επιστημονικό και πολιτισμικό εργαλείο που μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά για μια νέα αρχή. Το έργο επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στη γνώση και την αξιοποίηση, συνδέοντας την ιστορική εμπειρία των ιαματικών νερών με τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα και τη βιωματική τεκμηρίωση.

Η συμβολή του έγκειται, αφενός, στην καταγραφή και διάσωση της ιαματικής κληρονομιάς, δημιουργώντας μια ζωντανή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές, και αφετέρου στην ανάδειξη του θερμαλισμού ως πολιτισμού και όχι απλώς ως ιατρικής υπηρεσίας. Μέσα από την επιτόπια έρευνα και τη συλλογή προφορικών αφηγήσεων, διαμορφώνεται ένα πλαίσιο νέων ιδεών που στηρίζονται στην αυθεντικότητα και την ταυτότητα του τόπου.

Ταυτόχρονα, η «ΙΑΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ» λειτουργεί ως πρόσκληση συλλογικής ευθύνης, καλώντας κράτος, αυτοδιοίκηση και τοπική κοινωνία να αντιμετωπίσουν τον ιαματικό πλούτο όχι ως βάρος, αλλά ως στρατηγικό κεφάλαιο για την υγεία, την ευεξία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Συνολικά, το Σιδηρόκαστρο διαθέτει τον «θησαυρό» του γεωθερμικού και θεραπευτικού νερού. Εκείνο που λείπει είναι η οικονομική εξυγίανση, ο σύγχρονος σχεδιασμός και μια συνεκτική αφήγηση για το μέλλον. Η γνώση υπάρχει· το ζητούμενο είναι αν θα μετατραπεί σε πράξη.

Πηγή πληροφοριών

Με εκτίμηση,

Κωνσταντίνος Βαϊτσαράς

IPHM Therapist | Υδροθεραπευτής WST | CCBDC™

Εν. Θεραπευτής & Διπλ. Φυσιολογίας, Παθολογίας & Αθλητιατρικής (FIFA)

Ερευνητής Ιαματικών Πηγών & Γεωπολιτισμικών Τόπων

Συγγραφέας της Ιαματογραφίας

www.efzin.org | info@efzin.org | 6983319644