Πλατύστομο: Ιστορία, Παρακμή και Προοπτικές Ιαματικής Αναγέννησης

2026-01-16

Η περιοχή του Πλατυστόμου διαθέτει βαθύ ιστορικό αποτύπωμα και αναγνωρισμένες θεραπευτικές δυνατότητες, ωστόσο η σημερινή εικόνα της παραμένει καθηλωμένη ανάμεσα στη στασιμότητα και την εγκατάλειψη. Οι ιαματικές της πηγές, παρότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν μοχλό τοπικής και εθνικής ανάπτυξης, παραμένουν ανενεργές, αναδεικνύοντας ένα σύνθετο πρόβλημα που δεν περιορίζεται μόνο στις υποδομές, αλλά αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και διαχειριζόμαστε τον φυσικό θεραπευτικό πλούτο.

Ένας τόπος με ισχυρά πλεονεκτήματα

Οι πηγές Πλατυστόμου συγκεντρώνουν χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να τις καταστήσουν κέντρο διεθνούς θερμαλιστικού ενδιαφέροντος. Η ιστορία τους χάνεται στην αρχαιότητα, με αναφορές ήδη από την εποχή των Αινιάνων, ενώ οι Ρωμαίοι αξιοποίησαν συστηματικά τα νερά τους. Η νεότερη λουτρόπολη άρχισε να διαμορφώνεται το 1929, εντάσσοντας το Πλατύστομο στον χάρτη των ελληνικών ιαματικών τόπων.

Το ίδιο το νερό αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα: θερμοκρασίας περίπου 32°C, νατριοχλωριούχο, βοριούχο και υδροθειούχο, ενδείκνυται τόσο για υδροθεραπεία –σε ρευματοπάθειες, αρθροπάθειες και δερματοπάθειες– όσο και για ποσιθεραπεία, με εφαρμογές σε παθήσεις του ήπατος, των χοληφόρων και του πεπτικού συστήματος.

Το φυσικό περιβάλλον ενισχύει περαιτέρω την αξία του τόπου. Στους πρόποδες της Όρθρυος, μέσα σε πλούσια βλάστηση και υπεραιωνόβια πλατάνια, το Πλατύστομο προσφέρει ένα τοπίο ιδανικό για αποκατάσταση, ηρεμία και αποσύνδεση από τον σύγχρονο ρυθμό ζωής. Δεν είναι τυχαίο ότι στο παρελθόν πραγματοποιήθηκε επένδυση ύψους περίπου 30 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία σύγχρονου κέντρου θερμαλισμού και ξενοδοχειακών μονάδων τεσσάρων αστέρων.

ΡΓιατί σταμάτησε η αξιοποίηση

Παρά τις προοπτικές, η αναπτυξιακή πορεία διακόπηκε απότομα. Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, το επιχειρηματικό μοντέλο που υιοθετήθηκε απέτυχε. Ο ιδιώτης επενδυτής που ανέλαβε την εκμετάλλευση το 2004, αφού αξιοποίησε τις διαθέσιμες επιδοτήσεις, έκλεισε την επιχείρηση περίπου το 2017, αφήνοντας πίσω του εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο επιχειρηματικό. Η κρατική και διοικητική δυστοκία, σε συνδυασμό με την έλλειψη ξεκάθαρης βούλησης από την αυτοδιοίκηση, έχει συμβάλει καθοριστικά στη σημερινή εικόνα. Συχνά, όπως επισημαίνεται, ο ρόλος των δημόσιων φορέων περιορίζεται στη διαμεσολάβηση για ιδιωτικοποιήσεις, αντί στη διαχείριση και προστασία του νερού ως δημόσιου κοινωνικού αγαθού.

Παράλληλα, διατυπώνεται έντονα η άποψη ότι ακολουθείται μια πολιτική απαξίωσης: η σταδιακή φθορά των δημόσιων υποδομών δημιουργεί τις συνθήκες ώστε να πωληθούν τελικά σε ιδιώτες υπό δυσμενείς όρους. Σε αυτό προστίθεται και η έλλειψη εθνικής στρατηγικής για τον θερμαλισμό. Με περισσότερες από 750 ιαματικές πηγές στη χώρα, ο ανταγωνισμός είναι έντονος και το κοινό περιορισμένο, ενώ απουσιάζει ένα εξατομικευμένο, ρεαλιστικό επιχειρηματικό πλαίσιο για κάθε περιοχή.

Η «Ιαματογραφία» ως εργαλείο επανεκκίνησης

Σε αυτό το σύνθετο τοπίο, η «ΙΑΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ» του Κωνσταντίνου Βαϊτσαρά προτείνεται ως ένα εργαλείο γνώσης και στρατηγικής επανατοποθέτησης. Πρόκειται για επιστημονική και ερευνητική μονογραφία που επιχειρεί να διασώσει τη μνήμη και να τεκμηριώσει τη θεραπευτική χρήση του νερού από την αρχαιότητα έως σήμερα, λειτουργώντας ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

Ταυτόχρονα, συνδέει τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα με τη βιωματική εμπειρία, προσφέροντας τη βάση για βιώσιμα μοντέλα ανάπτυξης που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από επιδοτήσεις, αλλά από την πραγματική αξία του ιαματικού πόρου. Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τον θερμαλισμό όχι απλώς ως τουριστικό προϊόν, αλλά ως πολιτισμική και ολιστική εμπειρία, ικανή να προσελκύσει ποιοτικό και συνειδητοποιημένο κοινό.

Μέσα από τη συστηματική καταγραφή και ανάλυση των πηγών, η «ΙΑΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ» μπορεί να λειτουργήσει και ως εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού, ανοίγοντας τη συζήτηση για τη δημιουργία ενός Ιστορικού – Θερμαλιστικού Πάρκου στο Πλατύστομο, βασισμένου στη συνεργασία κράτους, αυτοδιοίκησης και τοπικών φορέων.

Το Πλατύστομο παραμένει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ένας τόπος με πλούσιο φυσικό και θεραπευτικό κεφάλαιο μπορεί να βρεθεί στο περιθώριο. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η γνώση θα μετατραπεί αυτή τη φορά σε πράξη.

Πηγή πληροφοριών

Με εκτίμηση,

Κωνσταντίνος Βαϊτσαράς

IPHM Therapist | Υδροθεραπευτής WST | CCBDC™

Εν. Θεραπευτής & Διπλ. Φυσιολογίας, Παθολογίας & Αθλητιατρικής (FIFA)

Ερευνητής Ιαματικών Πηγών & Γεωπολιτισμικών Τόπων

Συγγραφέας της Ιαματογραφίας

www.efzin.org | info@efzin.org | 6983319644