Καϊάφας: Η Αναγέννηση ενός Ιαματικού Θησαυρού

2026-01-16

Η περιοχή της λίμνης και των ιαματικών πηγών Καϊάφα, στη Ζαχάρω Ηλείας, αποτελεί έναν από τους πιο ιδιαίτερους φυσικούς τόπους της χώρας. Ένα μοναδικό σύμπλεγμα λιμναίου οικοσυστήματος, δάσους και ιαματικών νερών, με ιστορία αιώνων στη θεραπευτική χρήση, το οποίο όμως σήμερα βρίσκεται σε εμφανή κατάσταση υποβάθμισης και εγκατάλειψης. Παρά τις μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης ως προορισμός ιαματικού, φυσιολατρικού και ναυταθλητικού τουρισμού, η αξιοποίησή του παραμένει στάσιμη εδώ και δεκαετίες.

Γιατί δεν προχωρά η αξιοποίηση

Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία και καταγραφές, η στασιμότητα της περιοχής δεν είναι τυχαία αλλά αποτέλεσμα συσσωρευμένων και διαχρονικών προβλημάτων.

Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η διοικητική και διαχειριστική δυστοκία. Η ΕΤΑΔ, ως φορέας διαχείρισης του ακινήτου, έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα ως βασικός ανασταλτικός παράγοντας. Χαρακτηριστικό είναι ότι έργα ενταγμένα σε πρόγραμμα ΕΣΠΑ, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 5 εκατ. ευρώ, διακόπηκαν όταν είχε υλοποιηθεί μόλις το 30%, λόγω παύσης πληρωμών, με αποτέλεσμα τη διάλυση συμβάσεων και την εγκατάλειψη εργοταξίων.

Παράλληλα, οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί λόγω της ένταξης της περιοχής στο δίκτυο Natura 2000 δημιουργούν ένα αυστηρό πλαίσιο επεμβάσεων. Αν και η προστασία του οικοσυστήματος είναι αδιαπραγμάτευτη, συχνά παρατηρούνται συγκρούσεις συμφερόντων, με αντιδράσεις οικολογικών οργανώσεων σε δραστηριότητες που θεωρούνται επιβαρυντικές, όπως το μηχανοκίνητο θαλάσσιο σκι.

Σοβαρό πρόβλημα αποτελεί και η παλαιότητα των υποδομών. Τα ιστορικά ξενοδοχεία και οι λουτρικές εγκαταστάσεις είναι πλέον ξεπερασμένα, με ελλιπή συντήρηση, ενώ έχουν υποστεί σημαντικές φθορές από φυσικές καταστροφές, όπως οι καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 και οι κατολισθήσεις που ακολούθησαν.

Δεν λείπουν, τέλος, και τα νομικά και υγειονομικά ζητήματα: καταγγελίες για παράνομες περιφράξεις, αυθαίρετες κατασκευές, αλλά και περίοδοι κατά τις οποίες τα ιαματικά ύδατα κρίθηκαν ακατάλληλα λόγω αυξημένου μικροβιολογικού φορτίου. Όλα αυτά συνθέτουν ένα τοπίο αβεβαιότητας, επιτείνοντας την έλλειψη ενός συνεκτικού και μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού.

Η «Ιαματογραφία» ως εργαλείο αναγέννησης

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η «ΙΑΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ» προτείνεται ως μια εναλλακτική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση για την επανεκκίνηση τέτοιων παραμελημένων τόπων. Ως ερευνητική και επιστημονική μονογραφία, δεν περιορίζεται στην καταγραφή, αλλά λειτουργεί ως εργαλείο διάσωσης, ανάδειξης και επανανοηματοδότησης της ιαματικής κληρονομιάς.

Η αξία της έγκειται αφενός στη διάσωση και τεκμηρίωση της γνώσης, συνδέοντας ιστορικές πηγές με σύγχρονη επιστημονική έρευνα, και αφετέρου στη δημιουργία μιας γέφυρας μεταξύ παρελθόντος και παρόντος, προσφέροντας στους φορείς και στις τοπικές κοινωνίες μια στιβαρή βάση για να διεκδικήσουν βιώσιμες λύσεις ανάπτυξης.

Ταυτόχρονα, μέσα από την καταγραφή περισσότερων από 750 ιαματικών πηγών, συμβάλλει ουσιαστικά στην ευαισθητοποίηση και προβολή της αξίας του νερού όχι μόνο ως θεραπευτικού μέσου, αλλά και ως πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου, ικανού να προσελκύσει τόσο φυσιολάτρες όσο και σοβαρό επενδυτικό ενδιαφέρον.

Ρεαλιστικές προτάσεις για το μέλλον

Οι προοπτικές ανάπτυξης του Καϊάφα παραμένουν υπαρκτές, υπό την προϋπόθεση ενός ρεαλιστικού και περιβαλλοντικά υπεύθυνου σχεδιασμού. Μεταξύ των προτάσεων που κατατίθενται ξεχωρίζουν ο εκσυγχρονισμός των υποδομών με σεβασμό στο οικοσύστημα, η ανακατασκευή των εμβληματικών ξενοδοχείων «Γεράνιο» και «Αρήνη», καθώς και η δημιουργία σύγχρονων λουτρικών εγκαταστάσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ήπιες μορφές τουρισμού, όπως η λουτροθεραπεία και η κωπηλασία, δραστηριότητες συμβατές με το ευαίσθητο λιμναίο περιβάλλον. Παράλληλα, η αρχιτεκτονική πρόταση του λεγόμενου «Υδάτινου Μονοπατιού», ενός πλωτού διαδρόμου που θα συνδέει τη νησίδα της Αγίας Αικατερίνης με τα λουτρά, φιλοδοξεί να προσφέρει μια μοναδική βιωματική εμπειρία, μειώνοντας τις αποστάσεις και αναδεικνύοντας το τοπίο.

Τέλος, πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας παραμένει η επιμήκυνση της λειτουργίας των λουτρών καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, εξέλιξη που θα μπορούσε να μετατρέψει τον Καϊάφα σε πυλώνα βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και όχι σε έναν εποχικό, εγκαταλελειμμένο προορισμό.

Ο Καϊάφας δεν στερείται δυνατοτήτων· στερείται αποφάσεων. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να αναγεννηθεί, αλλά πότε και με ποιο όραμα;

Πηγή πληροφοριών

Με εκτίμηση,

Κωνσταντίνος Βαϊτσαράς

IPHM Therapist | Υδροθεραπευτής WST | CCBDC™

Εν. Θεραπευτής & Διπλ. Φυσιολογίας, Παθολογίας & Αθλητιατρικής (FIFA)

Ερευνητής Ιαματικών Πηγών & Γεωπολιτισμικών Τόπων

Συγγραφέας της Ιαματογραφίας

www.efzin.org | info@efzin.org | 6983319644